چاندنی گەنمەشامی

بەکارهێنانی ڕێژەی تۆو بۆ هەر دۆنمێک دەگۆڕێت بەپێی ناوچە و کەش و هەوا  وە جۆری تۆوەکە ، باشترین کار ئەوە کە جووتیار پەیوەندیەکی باشی لە گەڵ بەڕێوبەرایەتی  توێژینەوەی کشتوکاڵی شارەکان و کۆمپانیاکان هەبێت یان سەردانی ئەو جووتیارانە بکات کە لە ساڵانی ڕابردوو گەنمەشامی چاندووە................

ناوی گشتی(ئینگلیزی)←Corn
ناوی زانستی←Zea mays
ناوی خێزان←poaceae
 دانەوێڵە ڕەگ ڕیشاڵیەکان وەکو گەنم و جۆ بەڵام گەنمەشامی تایبەتمەندیەکی تری هەیە کە بریتیە لە بوونی جۆرە ڕەگێکی تر کە ناوی prob ئەم ڕەگە باڵای گەنمەشامی ڕادەگرێت...ئەمەش وایکردووە کە گەنمەشامی بتوانێت باڵا بەرزەکەی ڕاگرێت و لە شکانەوە بیپارێزێت...

◥وەرزی چاندنی لە کوردستان ← لە کوردستان دەتوانیت گەنمەشامی لە دوو وەرز بچێنیت ئەم وەرزانەش بریتین لە سەرەتای وەرزی بەهار و ناوەڕاستی وەرزی هاوین..............بەڵام توێژینەوەکان و هۆکارە ژینگەیی و کەش وهەوا سەلماندوویەتی کە ئەو گەنمەشامیەی لە کوردستان لە وەرزی هاوین دەچێنرێت ڕێژەی بەرهەمەکەی زۆرترە......

◥ ئەم هۆکارانە چین کە وایکردووە ئەو گەنمەشامی کە لە وەرزی هاوین دەچێنرێت و لە وەرزی پایز پێدەگات ڕێژەی بەرهەمەکەی زۆرتربێت؟

❶ چوونکە کاتی گوڵکردنی دەکەوێتە سەرەتای پایز ئەم کاتە وەرزێکی لەبارە .
❷لە وەرزی پایز بای ووشک زۆر کەمە ، چوونکە بای ووشک دەبێتە هۆی مردنی دەنکە هەڵاڵەی نێرە ..بۆیە لە وەرزی هاوین ڕێژەی بەرهەمی کەمە چوونکە وەرزی هاوین لە کوردستان هوڕەی گەرمی هەیە بە تایبەت  لە نیوەڕۆ کە بایەکی گەرمی زۆر ووشکی هەیە..
❸ وەرزی پایز فێنک و بایەکی هێواش و ناوەندی هەیە ئەمەش هۆکارێکە بۆ ئەوەی دەنکە هەڵاڵە بکەوێتە سەر بەشی مێیە و کاری پیتێن ڕووبدات بە ئاسانی..

◥◣ بەڵام لە وەرزی پایز کاتێک باران لە کاتی خۆی زووتر دەبارێت ئەوە لەوانەیە ببێتە هۆی لەناوچوونی گەنمەشامیەکانت....

◥سوودەکانی گەنمەشامی :
❶ لە گەڵ کەش و هەوای کوردستان دەگونجێت وە ڕێژەی بەرهەمی زۆرە...
❷بوونی ڕابردوویەکی باش لەسەر ئەم دانەوێڵەیە کە وایکردووە تەواو شارەزایی و لێهاتوویی لە چاندنی دابینبکرێت..
❸ چەند جۆری جیاوازی هەیە کە بۆ مەبەستی جیاواز سوودی لێوەردەگیرێت بۆ مەبەستی عەلەفی حەیوانی و وە سایلج وە دەهاڕدرێت بۆ مریشک ، وە بۆ خۆراکی مرۆڤیش بەکاردێت..
❹بەڵام ڕێژەیەکی باش ئاوی پێویستە کە ئەمەش ڕێگرە لە بەرەو پێشچوونی چاندنی ئەم ڕوەکە ، چوونکە ساڵانە لە کوردستان ڕێژەی باران بارین کەم دەکات ...

◥پێش چاندنی گەنمەشامی چەند هەنگاوێك هەیە پیویستە جێ بەجێ بکرێت :
❶نابێت گەنمەشامی هەموو ساڵێک لە هەمان زەوی بەبەردەوای بچێنرێت..چوونکە ڕوەکێکی خاک ماندووکەرە.

❷پێش چاندن دەبێت پشکنین(Test) خۆڵ بکرێت بۆ هەرسێ تووخمی نایترۆجین و فسفۆڕ و پۆتاسیۆم و چەند تووخمێکی تر وەکو مەنگەنیز و ئاسن و کۆپەر و زینک...

❸پێویستە پشکنینی پی ئێچ ph بۆ زەویەکە بکرێت واباشە پی ئێچەکەی لە نێوان6.5 تا 7.5 بێت...

❹پێویستە پشکنینی ECw بۆ بکرێت کە نابێت لە 1.1 کەمتربێت..

❺باشترین کات بۆ وەرگرتنی نموونە(sample) بۆ کاری پشکنین بریتیە لە دوای باران بارین یان دوای ئاودانی زەویەکە کە کێڵدراوە...واتا زەویەکە نە زۆر ووشکە وە نەزۆر تەڕبێت وەکو پەڵە وابێت....
ئامادەکردنی :
امیر علی